Bestuurlijk handhaven in PZ Grensleie

Gepubliceerd op donderdag 31 maart 2022

“Door middel van bestuurlijke handhaving willen lokale besturen voorkomen dat georganiseerde criminaliteit en andere criminaliteitsfenomenen zich kunnen nestelen in steden en gemeenten”, zegt burgemeester van de Stad Menen Eddy Lust. “Veiligheid is bovendien een topprioriteit binnen ons beleidsplan.” Zo moet onze lokale economie behoed worden voor criminele organisaties en de economische dominantie die zij met ongeoorloofd kapitaal creëren.

Ook is het als bestuurlijke overheid onze taak om kwetsbare groepen te beschermen tegen onder meer zaken zoals mensenhandel en -smokkel, huisjesmelkerij, sociale fraude en subsidiefraude, vermogensmisdrijven, misdrijven tegen personen, witwaspraktijken en drugspraktijken. Vooral bepaalde horecazaken (vb. shishabars), nacht- en belwinkels, bouw-, vastgoed- en transportsectoren, handcarwashes, erotische massagesalons… zijn hiervoor gevoelig.

Wat is bestuurlijke handhaving?

Burgemeester Lust: “Bestuurlijk handhaven heeft een positief effect op de veiligheid en leefbaarheid in de stad. Het vergroot bovendien de integriteit, daadkracht én geloofwaardigheid van onze stad én poetst het imago op.” Bestuurlijke aanpak vereist een alert bestuur: er is bewustwording nodig vanuit diverse stadsadministraties, alertheid van doen bij toekennen van vergunningen en subsidies… Het vereist ook een multidisciplinaire (‘integrale’) aanpak: enerzijds door samenwerking tussen de diverse interne stadsdiensten (vb. burgerzaken, huisvesting, lokale economie, ruimtelijke ordening, leefomgeving, veiligheid en samenleven, juridische dienst…) maar ook  met veiligheidspartners (vb. brandweer, inspectiediensten, politie…).

“Bestuurlijke handhaving is in geen geval een alternatief voor gerechtelijke handhaving. Wel zijn beiden complementair. Bovendien heeft bestuurlijke handhaving een eigen finaliteit: criminele activiteiten aanpakken vanuit lokale besturen”, verduidelijkt burgemeester Lust.

Hoe handhaven?

Bestuurlijke handhaving maakt het mogelijk om vanuit het lokaal bestuur op zeer korte termijn te reageren op criminele feiten. Daarvoor beschikken lokale overheden over meerdere tools zoals het opleggen van een administratieve sanctie (vb. een administratieve geldboete of de administratieve sluiting van een instelling), een bestuurlijke politiemaatregel (vb. een tijdelijk plaatsverbod) of een gewone administratieve beslissing (vb. de uitsluiting van deelname aan een openbare aanbesteding).

De burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid en kan zich hiervoor op zijn bestuurlijke bevoegdheden uit de Nieuwe Gemeentewet beroepen.

Nut van het protocol Bestuurlijk Handhaven?

Informatiedeling is zeer belangrijk om problemen die zich stellen en de impact ervan op de stad/bevolking in kaart te brengen. Politie en parket beschikken over informatie die van cruciaal belang is om lokale besturen te ondersteunen in de strijd tegen georganiseerde en ondermijnende criminaliteit en zijn daarom belangrijke partners.

Burgemeester Lust: “Samen preventief en proactief handelen tegen criminaliteit is een must. Dit kan door het opwerpen van barrières die misbruik van onze leefomgeving, infrastructuur, subsidies… bemoeilijken. Ik denk bijvoorbeeld aan een sterk vergunningsbeleid met diepgaande screenings, waarbij ook politie een belangrijke adviseur is.”

Bestuurlijk handhaven vanuit uit duidelijk protocol maakt een efficiënte samenwerking tussen de burgemeester (bestuurlijke overheid), de korpschef (lokale politie) en de procureur des konings (gerechtelijke overheid) mogelijk, wat van cruciaal belang is om samen met andere partners (politie, parket, inspectiediensten, stadsdiensten, belastingdiensten…) door middel van gecoördineerde acties integraal op te treden en criminaliteitsfenomenen aan te pakken.

Die samenwerking is gebaseerd op vertrouwen en gelijkheid. Het komt erop neer om te kijken naar de probleemstelling en te bepalen wie de beste papieren heeft om op te treden.

Hoewel de Stad Menen de grote voortrekker is in het gegeven bestuurlijk handhaven, was het voor de lokale politiezone Grensleie belangrijk om een protocol Bestuurlijk Handhaven uit te werken op zonaal niveau dat buiten Menen ook Wevelgem en Ledegem omvat.

Korpschef van PZ Grensleie Tony Halsberghe: “Een eenduidige manier van aanpakken faciliteert het werken binnen de politionele opdrachten en sterkt ons in het tegengaan van het waterbedeffect: daar waar de ene buurgemeente streng inzet op bestuurlijke handhaving, bestaat de kans dat de problematiek zich verlegt naar buurgemeenten waar bestuurlijke aanpak mindere prioriteit kent. Daarom is het goed dat ook Wevelgem en Ledegem in dit verhaal meestappen.”

Het protocol Bestuurlijk Handhaven maakt het delen van informatie in de strijd tegen criminaliteit mogelijk. Ook overlast door drugsproblematieken, patsergedrag, mensenhandel… kan hierdoor in overleg tussen de gerechtelijke en bestuurlijke overheden integraal worden aangepakt. “Bijvoorbeeld: de burgemeester kan zich beroepen op zijn bevoegdheden om een bestuurlijke sluiting op te leggen, wat de gerechtelijke overheden de tijd geeft om binnen hun domein de zaak verder op te volgen en de strafrechtelijke procedure te voeren. Ik ben trots dat we recent in het kader van het patserbeleid (het vatten van de bestuurders op de LAR die patsergedrag vertoonden waar we ondersteunden met 33 onmiddellijke rijbewijsintrekkingen tot gevolg), als PZ Grensleie een voorbeeld konden stellen.”

Integrale Veiligheidscoördinator – SPOC (= single point of contact): rol/opdrachten

Burgemeester Lust: “Een klein anderhalf jaar nadat een tijdelijke samenwerking werd opgestart tussen stad Menen en de lokale politiezone Grensleie stelden we een integrale veiligheidscoördinator aan,  een versterkende schakel tussen de politie- en stadsdiensten. Met deze ‘dubbele pet’ vormde de veiligheidscoördinator een ideaal ‘oefenterrein’ om de eerste stapjes te zetten in een adequaat beleid inzake bestuurlijk handhaven. Die ervaringen worden als goede voorbeelden dankbaar meegenomen door de andere gemeenten van onze politiezone.”

Hoe nu verder: het kader is gecreëerd

Het kader om bestuurlijk te handhaven is met het protocol gecreëerd. Alle partners moeten hun werking hierop nu afstemmen, want de administratieve juridische termijnen die her en der verbonden zijn aan de uitrol van bestuurlijke handhaving zijn belangrijk op straffe van procedurefouten. Daarom is elke schakel belangrijk.

“We moeten nu met alle partners vol inzetten op het verhogen van bewustwording: bij de stadsadministratie en gemeenschapswachten (ogen en oren op terrein), antennes creëren. De wijkinspecteurs zijn politioneel alvast onze voelsprieten. Samen alert zijn en de efficiëntie van bestuurlijk handhaven maximaal benutten in onze stad, daar gaan we voor”, besluit burgemeester Lust.