Ereburger Jozef Deleu wint cultuurprijs

Onze ereburger van de stad Menen Jozef Deleu won, samen met de Nederlandse schrijver Jeroen Brouwers, de Prijs voor de Vlaams-Nederlandse Culturele samenwerking. Beiden kregen die prijs van de Vlaamse minister van Cultuur voor hun verdiensten als culturele bruggenbouwers tussen Nederland en Vlaanderen.

Het rapport van de jury

De jury heeft gekozen voor Jozef Deleu en Jeroen Brouwers, twee ‘monumenten' met een enorme staat van dienst. Een wat oudere Vlaming en Nederlander die nooit oud zullen zijn. Die met een enorme gedrevenheid en energie aan hun oeuvre, hun levenswerk getimmerd hebben. Twee heren die de verontwaardiging altijd waardig zullen beoefenen. Dat Brouwers en Deleu opzettelijk in de periferie zijn gaan wonen, ver van het gewoel en het gedonder (vanwaar ze dan weer zelf vaak tumult opwekten), illustreert perfect hun vrijdenkersmentaliteit. Maar los van die afstand zijn het twee bruggenbouwers die elk op hun specifieke manier mensen, visies, literaire en artistieke prestaties hebben verbonden.

Jozef Deleu in ‘t (veel te) kort

Jozef Deleu (geboren in Roeselare op 20 april 1937) is dichter, prozaïst, essayist en bloemlezer. De relaties vloeiend houden tussen Vlaanderen en Nederland is een constante in het leven van Jozef Deleu. Een cultuurstrategisch plan van lange adem. Hij zette de samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland ook op de politieke agenda. Wars van elke enge nationalistische zweem of vendelgezwaai. Deleu heeft al zijn wijsheid en kracht geïnvesteerd in de cultuur van de Lage Landen en een onverzettelijk geloof in taal en literatuur. Deleu is een kritisch denker en snedig schrijver, die Vlaanderen en Nederland met Sturm und Drang wil beschermen tegen het virus van de middelmatigheid. Zijn niet-aflatende inzet om Vlaanderen en Nederland samen op de wereldkaart te zetten, verdient meer lof dan Deleu totnogtoe gekregen heeft.

Jozef Deleu zegt hierover zelf: ‘De culturele samenwerking Nederland-Vlaanderen is een kwestie van welbegrepen eigenbelang: een mariage de raison. Daar gaat geen dreiging van uit. In toenemende mate moet worden gestreefd naar een zindelijke en open verhouding. Laat de Nederlander Nederlander blijven en de Vlaming Vlaming. Wij zijn Nederlandssprekend en dat is meer dan genoeg om op taal- en cultureel gebied nauw samen te werken.'

Jozef Deleu, de markies van de Nederlandse dichtkunst. De keizer van de wrange humor. De koploper van de plaaggeesten. Angst voor de Grote Noorderbuur, angst voor neo-kolonialisme, angst voor bloemen die buiten de eigen tuin groeien... daar gaat Jozef al jarenlang krachtig tegen in. Vanuit zijn woonst ‘Huize Oranje' in het verre West-Vlaamse Rekkem heeft hij zijn hele leven, gedreven door een positieve woede, en met een niet-aflatende energie aan constructieve cultuurpolitiek gedaan.
De stichter van Ons Erfdeel, Septentrion en The Low Countries, en de hoofd- en enige redacteur van het onvolprezen poëzietijdschrift Het Liegend Konijn speelt nog steeds een essentiële rol in de culturele betrekkingen tussen Nederland en Vlaanderen. Als bestuurder van de VRT blijft hij ijveren voor een kwalitatieve openbare omroep en komt hij op voor de Vlaams-Nederlandse samenwerking, ook op het moment dat dat niet meer zo evident was. Gestaag en met een ontstellende overtuiging heeft hij de culturele diplomatie op een zeer persoonlijke manier vorm gegeven.